Влијанието на ФЕД и ЕЦБ на движењето на девизниот курс- списание Економија и Бизнис

 

автор: Владимир Трајковиќ

Одлуките на централни банки на најголемите земји во светот (кои како такви имаат ефект врз глобалната економија) во однос на поставувањето на висината на основните каматни стапки суштински влијаат пред се на цените на државните хартии од вредност и следствено и на цените на најтргуваните светски валути.
Управувањето со основните каматни стапки претставува еден од најзначајните инструменти на монетарната политика на централните банки во светот. Централните банки сублимирајќи ги анализираните податоците за финансиските и макроекономските текови, пред се на локалните пазари, и ставајќи ги истите во корелација со стратешките цели, носат одлуки за висината на основната каматна стапка на редовна основа, според однапред утврден календар.
Во фокусот на развиените светки економии и особено на економиите во развој, покрај домашните централни банки, секогаш со големо внимание се следат и одлуките на Американскиот ФЕД и европската централна банка ЕЦБ.
Последното намалување на каматната стапка на федералните фондови (federal funds rate) од минатиот месец за 25 базични поени (прво после 2008 година) донекаде беше очекувано имајќи ги во предвид претходните најави од самиот ФЕД но и притисокот кој Претседателот Трамп постојано го врши врз Федералните Резерви.


Имено, Белата Куќа веќе подолг период води кампања за слабеење на американскиот долар во светло на тековните светски економски движења и трговската војна помеѓу САД и Кина. Претседателот Трамп во неговите последни изјави коментираше дека намалувањето на каматната стапка на федералните фондови е недостаточно и дека ФЕД треба да размислува во насока на пружање на помош на американските бизниси. „Во моментот ФЕД не држи со врзани раце“ – коментираше претседателот Трамп и изјави дека ФЕД треба да размислува каматната стапка да ја намали за цел процентен процент.
Оттаму и коментарот дека намалувањето е донекаде очекувано, односно дека можеби се очекуваше ФЕД да ги редуцира каматните стапки барем за половина процентен поен.
Од друга страна, пораката на американскиот пазар на државните хартии од вредност каде инвесторите не престануваат да вложуваат во истите, секако оправдано, имајќи го во предвид приносот и ризикот во однос на другите инструменти е повеќе од јасна и насочена кон ФЕД – цените на ДХВ треба да растат, а приносите да паѓаат.
Во таа насока се и очекувањата дека ФЕД на следниот комитет на ФОМЦ кој е закажан за 18-ти септември ќе донесе одлука за понатамошно олабавување на макроекономската политика и намалување на каматните стапки.

Графикон 1 – движењето на ФЕД во корелација со движењето на цената на долар индексот (извор: Рефинитив Еикон)
На другата страна од Атлантикот, европската централна банка, води основна политика на одржување на ценовната стабилност и таргетирана ниска, под, но близу 2%, стапка на инфлација. За да го адресира проблемот со пролонгираниот период на ниската стапка на инфлација далеку под 2% (далеку и под 1% во периодот од 2014 до 2016 година) ЕЦБ ги започнува Програмаите за откуп на обврзници (Asset purchase programmes) како и намалување на клучната каматна стапка за депозити која од средината на 2015 година е во негативна зона.
Последната изјава на Претседателот на ЕЦБ, Марио Драги, од овој јули дека очекувањата за движењето на клучните каматни стапки до крајот на годината и првата половина од 2020 година е истите да се движат на исто или пониско ниво остава простор за понатамошното можно намалување на каматите. Во прилог на оваа оди и движењето на 3 месечниот ЕУРИБОР кој за првпат во историјата паѓа под нивото на клучната каматна стапка за депозити (-0,404% наспрам -0,40%) како ефект на очекувањата на банките можното намалување што ЕЦБ го најави во јули да се реализира веќе во септември.

Графикон 2 – движењата на Депозитната каматна стапка на ЕЦБ во корелација со движењето на цената на евро индексот (извор Рефинитив Еикон)
Промените на основните каматни стапки на ФЕД и ЕЦБ имаат директно влијание не само врз промената на девизниот курс на доларот и еврото туку и на останатите светски валути, особено на земјите во развој.
Секое зголемување на каматна стапка на ФЕД или ЕЦБ предизвикува зголемен интерес кај инвеститорите за вложување во државни хартии од вредност во предметната валута (УСД или ЕУР) заради што се јавува зголемена побарувачка и девизниот курс на валутата што е предмет на вложување расте. Обратно, доколку основните каматни стапки бележат пад инвеститорите ги продаваат државните хартии од вредност во предметната валута (УСД или ЕУР) заради што се јавува поголема понуда на валутата чијшто девизен курс паѓа.
Зголемувањето или намалувањето на девизниот курс на УСД или ЕУР влијаат врз останатите валути во спротивна насока. Доколку девизниот курс на доларот зајакне (на сметка на домицилната валута која слабее) истово ќе предизвика поскапување на увозните добрата од САД во останатите земји што во крајна линија ќе предизвика инфлација и обратно.
Од овие причини Централните Банки на земјите кои се увозно зависно од доларските добра или сервисираат долгови во долар, најчесто се решаваат на прилагодување на домашните каматни стапки на движењето на клучните каматни стапки на ФЕД за да го неутрализираат ефектот од промената на истите и го задржат девизниот курс на прифатливо ниво.
На крај, доколку се земат во предвид изјавите на ФЕД и ЕЦБ, планот на Белата Куќа и Претседателот Трамп, повеќе од очигледно е дека во септември не очекува понатамошно олабавување на монетарната политика на двете клучни Централни Банки.
Реално е да се очекува намалување на каматната стапка на федералните фондови помеѓу 25 и 50 базични поени и намалување на клучната каматна стапка на депозити на ЕЦБ за 10 до 15 базични поени.
Во тој контекст предвидувањата се дека девизниот курс на ЕУР/УСД ќе се движи во ранг од 1.12 – 1.13 во третиот квартал за понатамошно слабеење на доларот во ранг од 1.14 – 1.15 долари за едно евро кон крајот на годината.

Напишете коментар

Вашата адреса за е-пошта нема да биде објавена. Задолжителните полиња се означени со *

thirteen − 7 =